Chợ Lách mùa cúc mâm xôi: một biển vàng rực rỡ gọi Tết về
Ở Chợ Lách, cúc mâm xôi tròn đầy như “quả cầu nắng”, nở đúng nhịp cuối năm. Đi giữa làng hoa, bạn nghe mùi đất, thấy kỷ luật nhà vườn và hiểu Tết đôi khi bắt đầu từ một chậu hoa.
Có những vùng đất, cứ đến giáp Tết là tự bật sáng. Không cần đèn led. Không cần nhạc xập xình. Chỉ cần một màu vàng.
Ở Chợ Lách, màu vàng ấy đến từ cúc mâm xôi. Những chậu cúc tròn đầy, tán ôm khít, nở dày như một quả cầu nắng. Cứ thế, cả một vùng vườn tược bỗng hóa thành “biển vàng”. Vàng ấm. Vàng hiền. Vàng khiến người ta thấy nhà mình sáng hơn, lòng mình mềm hơn, và lời chúc năm mới cũng bật ra tự nhiên hơn.
Chợ Lách thuộc Bến Tre, nơi lâu nay được nhắc như “vương quốc hoa kiểng” mỗi độ cuối năm. Ở đây, trồng hoa không chỉ là nghề. Nó là nhịp sống. Là lịch âm treo trong đầu. Là tiếng gà sáng và tiếng nước trong mương. Là cảm giác đếm ngày bằng nụ hoa, bằng sương, bằng nắng.
Khi Tết đến gần, làng hoa bắt đầu “thở”
Bạn đến Chợ Lách vào buổi sớm, sẽ gặp một mùi rất đặc trưng: mùi lá non pha với mùi đất ẩm. Không gắt. Không nồng. Chỉ mát. Và “tươi” theo kiểu tươi của vườn. Sương còn đọng trên cánh cúc. Hạt sương nhỏ, lấp lánh. Nó làm sắc vàng trở nên trong hơn.
Người làm vườn ở Chợ Lách thường bắt đầu ngày sớm. Không khí im. Tiếng bước chân nhẹ. Một vài tiếng gọi nhau ngắn gọn. Ở những luống hoa thẳng tắp, từng chậu được đặt đúng vị trí như một hàng quân. Nhìn từ xa, bạn sẽ thấy cái kỷ luật ấy. Nhìn gần, bạn sẽ thấy sự dịu dàng.
Cúc mâm xôi không phải kiểu hoa “nở cho vui”. Nó đòi hỏi chăm. Và đòi hỏi canh. Canh nở đúng nhịp. Canh tán tròn đều. Canh màu lên vàng đẹp. Nhà vườn không nói nhiều về điều đó. Họ làm. Họ nhìn cây như nhìn lịch.
Có một điều rất hay ở Chợ Lách: dù nhộn nhịp cuối năm, cảm giác chung vẫn là bình tĩnh. Người ta tất bật, nhưng không hoảng. Người ta bận, nhưng không vội kiểu mất nhịp. Có lẽ vì họ đã quen với “cuộc hẹn” lặp lại mỗi năm. Và vì họ hiểu: hoa muốn đẹp thì phải đúng thời điểm. Mọi thứ đều phải vừa.
Cúc mâm xôi và thẩm mỹ của “đầy – tròn – ấm”
Cúc mâm xôi đẹp vì dáng. Dáng tròn đầy, gợi một điều gì đó viên mãn. Người Việt chưng hoa ngày Tết không chỉ vì đẹp. Hoa là một cách nói. Nói về mong ước. Nói về tinh thần của mùa đoàn viên.
Màu vàng của cúc mâm xôi là màu vàng “có nhiệt”. Nó không chói gắt. Nó ấm như nắng cuối năm. Đặt một cặp cúc trước hiên, tự nhiên căn nhà có sinh khí. Đặt một chậu cúc trong phòng khách, tự nhiên câu chuyện Tết bắt đầu chạy về: chuyện sắm sửa, chuyện dọn dẹp, chuyện về quê, chuyện gặp lại.
Đi giữa những chậu cúc tròn như quả cầu, bạn sẽ thấy cái đẹp ở đây không phải là sự ngẫu hứng. Nó là sự “được tạo nên”. Bằng những ngày chăm. Bằng những lần tỉa. Bằng những lần chỉnh tán. Bằng kinh nghiệm truyền từ đời này sang đời khác. Cái đẹp của cúc mâm xôi vì thế rất “Việt”: đẹp mà không phô trương. Đẹp mà bền bỉ. Đẹp để đem về nhà.
Một buổi chiều ở Chợ Lách: khi sắc vàng dày lên
Nếu buổi sáng là lúc làng hoa “mở mắt”, thì buổi chiều là lúc Chợ Lách đẹp nhất theo kiểu điện ảnh.
Nắng nghiêng. Sắc vàng đổi tông. Nó dày hơn. Đậm hơn. Như thể mỗi cánh hoa vừa được quét thêm một lớp ánh sáng. Những con đường nhỏ trong vùng trồng hoa trở nên rực rỡ, nhưng vẫn mềm. Không có cảm giác phô diễn. Chỉ có cảm giác Tết đang tiến lại gần.
Bạn sẽ bắt gặp những chiếc xe chở hoa, lăn bánh chậm chậm. Có khi là xe ba gác. Có khi là xe tải nhỏ. Chậu hoa được xếp cẩn thận. Không ai xốc xếch. Vì chỉ cần một va chạm mạnh, tán cúc có thể méo. Và méo nghĩa là mất “tròn”. Mất tròn là mất lời chúc.
Khoảnh khắc xe chở hoa rời vườn rất lạ. Bạn đứng nhìn mà tự nhiên thấy lòng mình chùng xuống một chút. Không buồn. Chỉ là một cảm giác “à, Tết đi đây”. Hoa rời Chợ Lách để đi khắp nơi. Đi vào những căn nhà thành phố. Đi về những mái hiên quê. Đi lên bàn thờ. Đi vào tiệm tạp hóa đầu ngõ. Đi vào ký ức của người ta theo một cách rất âm thầm.
Làng hoa và câu chuyện “đi để hiểu”
Nhiều người nghĩ đi Chợ Lách là để chụp ảnh. Đúng. Ở đây, bạn có thể chụp được những khung hình rất “đã”: biển vàng, hàng luống, ánh nắng, sương sớm.
Nhưng nếu chỉ chụp ảnh, bạn sẽ bỏ lỡ phần hay nhất.
Phần hay nhất là cảm giác: đứng giữa làng hoa, bạn hiểu Tết không phải tự nhiên mà có. Tết được làm ra. Bằng bàn tay. Bằng đất. Bằng người. Bằng một năm lao động gom lại trong vài tuần cuối. Bằng sự kiên nhẫn để đợi hoa nở đúng ngày.
Du lịch sâu không cần quá nhiều điểm check-in. Đôi khi, chỉ cần một nơi khiến bạn nhìn cuộc sống chậm hơn. Chợ Lách làm được điều đó. Nó cho bạn thấy mùa Tết không chỉ là “đi chơi”. Nó là “chuẩn bị”. Là “tạo dựng”. Là cả một chuỗi công việc thầm lặng để đến lúc giao thừa, mọi thứ bỗng rực rỡ như thể luôn sẵn ở đó.
Nếu bạn là người thích quan sát, Chợ Lách là một lớp học nhẹ nhàng về văn hóa Tết miền Tây. Không giáo điều. Không thuyết giảng. Chỉ có nhịp sống và sắc hoa.
Gợi ý trải nghiệm: đi Chợ Lách sao cho “đúng nhịp”
Đi sớm: Buổi sáng cho bạn mùi lá non, sương mỏng, và ánh sáng mềm.
Đi chậm: Đừng cố “quét” hết. Hãy đứng lâu ở một luống hoa. Nhìn kỹ tán cúc. Nghe tiếng vườn.
Nói chuyện với nhà vườn: Chỉ vài câu thôi, bạn sẽ hiểu thế nào là “canh hoa” và vì sao họ gọi đây là “cuộc hẹn” với Tết.
Tôn trọng không gian làm nghề: Vườn là nơi lao động. Đừng dẫm luống. Đừng bẻ hoa. Ảnh đẹp nhất thường đến từ sự tử tế.
Nếu bạn nghe đến làng hoa kiểng Cái Mơn, đó là một cụm làng nghề nổi tiếng ở Chợ Lách, thường được nhắc như điểm tiêu biểu để cảm nhận văn hóa hoa kiểng địa phương.
Khi một bức ảnh cũng là một lời chúc
Dòng cuối bạn gửi có ghi: “Ảnh đẹp từ Nhiếp ảnh Bui Van Hai”. Tôi thích chi tiết này. Vì nó nhắc rằng, đôi khi một bức ảnh không chỉ là “hình đẹp”. Nó là cách lưu lại một mùa. Một nhịp. Một mùi đất. Một sắc vàng.
Nếu Tết là mùa của lời chúc, thì cúc mâm xôi là một lời chúc bằng hình dáng: tròn đầy, ấm áp, và nhiều hy vọng. Chợ Lách, vào những ngày cận Tết, giống như nơi cất giữ nguồn năng lượng đó. Rồi gửi đi. Lặng lẽ. Đều đặn. Năm nào cũng vậy.
Bạn rời Chợ Lách, có thể bạn vẫn còn dính một chút mùi vườn trên áo. Một chút nắng trên tóc. Một chút vàng trong mắt. Và một cảm giác khó gọi tên: cảm giác rằng Tết không phải chuyện ở đâu xa. Tết bắt đầu từ những nơi nhỏ như thế. Từ một làng hoa. Từ một chậu cúc. Từ những con người làm ra mùa đoàn viên bằng đôi tay.
CÓ THỂ BẠN SẼ THÍCH
