Cháo “trùng biển” cho bữa sáng Sài Gòn
Trùng biển - nguyên liệu không mấy quen thuộc, lại là thứ làm nên tên tuổi cho món cháo trùng Tư Ký với vị ngọt đặc trưng.
Buổi sáng ở 338/3 Âu Cơ bắt đầu bằng sự nhộn nhịp đã thành quen. Khi quán Tư Ký còn chưa chính thức mở cửa, khách đã lục tục tìm đến, ngồi chờ những tô cháo nóng. Từ khoảng 7 giờ sáng, quán cháo của gia đình bà Sầm Thế Lan đã gần kín chỗ dù thời gian mở bán được giới thiệu là 7 giờ 30.

Tô cháo nóng với “trùng biển” làm điểm nhấn
Thứ khiến người ta cất công dậy sớm tìm đến Tư Ký là tô cháo trùng, còn được gọi là cháo sá sùng. Sá sùng trong cách gọi dân gian còn có tên trùng biển, địa sâm, sâu cát. Đây là loại hải sản sống trong cát ven biển, có thân mềm nhưng khi nấu chín lại cho cảm giác săn, giòn và sần sật.
Sá sùng vốn là nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực vùng biển Việt Nam, nhưng khi được vào những tô cháo kiểu Tiều (cháo theo phong cách ẩm thực Triều Châu) ở Sài Gòn, loại hải sản này lại tạo nên một cách thưởng thức khác.

Khác với kiểu cháo được múc sẵn từ một nồi lớn, cháo tại đây được chuẩn bị theo từng phần sau khi khách gọi món. Nồi cháo nền được ninh sẵn với xương, sau đó khi khách gọi món, người bán múc cháo sang một nồi nhỏ, thêm sá sùng và các loại nguyên liệu khác, nêm nếm rồi nấu tiếp trước khi đổ ra tô. Cách làm này tuy khiến thực khách phải chờ lâu hơn nhưng cũng giữ cho tô cháo luôn nóng và các nguyên liệu có độ tươi ngon khi thưởng thức.


Tô cháo thập cẩm ở Tư Ký có vẻ ngoài đơn giản nhưng khá đầy đặn. Thịt sá sùng trắng muốt nổi bật trên lớp hành lá xanh. Cháo ở Tư Ký khá đậm đà với vị ngọt thanh từ nước dùng hòa cùng cá, thịt và các loại nội tạng. Sá sùng là phần tạo nên dấu ấn riêng, có độ giòn và vị ngọt tự nhiên khi ăn nóng. Tô cháo thường được dùng kèm tần ô, gừng ngâm chua, ớt và nước tương, giúp cân bằng vị béo và làm món ăn thêm đậm đà.


Sá sùng cũng là phần nguyên liệu đòi hỏi nhiều công đoạn. Theo thông tin chủ quán chia sẻ về cách chế biến món cháo, những con sá sùng được chọn thường có kích thước tương đối đồng đều, thân dày, phần ruột phải được làm sạch cát trước khi chế biến. Khi gặp nhiệt, sá sùng săn lại, giữ được độ giòn và vị ngọt tự nhiên.
Không chỉ tạo vị ngọt tự nhiên cho nước cháo, sá sùng còn là nguồn thực phẩm giàu protein và chứa một số khoáng chất. Nhờ hàm lượng đạm tương đối cao trong khi ít chất béo, sá sùng được sử dụng trong nhiều cách chế biến các món ăn khác, từ xào, nướng đến nấu nước dùng.

Một góc ăn sáng quen thuộc của Sài Gòn
Tư Ký đã gắn với món cháo trùng trong đời sống ẩm thực khu vực Âu Cơ từ nhiều năm qua. Không cần có mặt tiền hay biển hiệu nổi bật, không gian quán trải qua nhiều căn nhà liền nhau, bàn ghế được kê cả trong nhà lẫn dọc theo lối đi trong hẻm để phục vụ lượng khách đông vào buổi sáng.

Vì vậy, vào giờ cao điểm, các dãy bàn nhanh chóng kín chỗ, thực khách đôi khi phải ngồi ghép hoặc chờ đến lượt. Quán giữ cách bài trí giản dị của một hàng ăn lâu năm, mọi sự chú ý dường như dành cho những nồi cháo đang được nấu và các nguyên liệu đặt sẵn trên quầy.
Dù chưa có tư liệu xác nhận chính xác thời điểm quán bắt đầu hoạt động, lượng khách quen và cách món ăn được duy trì qua thời gian phần nào cho thấy vị trí riêng của quán trong ký ức ẩm thực Sài Gòn.

Khách đến quán chủ yếu là người dân quanh khu vực và khách quen đến ăn sáng. Họ ăn mặc giản dị, gọi một tô cháo nóng rồi ngồi trò chuyện đôi ba câu trước khi bắt đầu ngày mới. Nhân viên liên tục nhận món, bưng cháo, dọn bàn, trong khi khách ra vào không ngớt. Những chuyển động nhỏ ấy tạo nên một bức tranh sinh hoạt bình dị, rất đặc trưng của những hàng ăn sáng trong lòng thành phố.

Từ một tô cháo mang dáng dấp cháo kiểu Tiều của người Hoa, sá sùng khiến cháo trùng Tư Ký trở nên khác biệt giữa những món ăn sáng quen thuộc. Nhưng chính cách món ăn ấy hiện diện trong đời sống thường ngày lại tạo nên sức hút riêng của một hàng ăn đã tồn tại giữa Sài Gòn nhiều năm.











