Chiến sự Trung Đông đẩy giá nhiên liệu tăng vọt, ngành hàng không đối diện với nhiều áp lực lớn
Xung đột leo thang tại Trung Đông đang làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, khiến giá nhiên liệu tăng mạnh và kéo theo nhiều hệ lụy đối với ngành hàng không và du lịch.
Tình hình chiến sự tại Trung Đông đang gây ra những tác động sâu rộng đối với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là thị trường năng lượng. Khi các tuyến vận chuyển dầu quan trọng bị gián đoạn, giá dầu và nhiên liệu bay đã tăng mạnh, kéo theo chi phí vận hành của ngành hàng không toàn cầu leo thang.
Những biến động này không chỉ ảnh hưởng đến các hãng bay quốc tế mà còn tác động trực tiếp đến thị trường hàng không tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu
Trung Đông từ lâu được xem là khu vực trọng yếu của thị trường dầu mỏ thế giới. Một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất là eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu. Theo báo cáo của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), xung đột quân sự trong khu vực đã khiến lưu lượng tàu chở dầu qua tuyến này giảm khoảng 70-80%, làm gián đoạn đáng kể dòng chảy năng lượng quốc tế.
Sự gián đoạn này khiến giá dầu và các sản phẩm tinh chế, đặc biệt là nhiên liệu hàng không, tăng mạnh chỉ trong thời gian ngắn. Theo nhiều báo cáo thị trường, giá nhiên liệu Jet A-1 đã tăng từ khoảng 85-90 USD/thùng lên tới 150-200 USD/thùng sau khi xung đột leo thang. Bên cạnh đó, giá dầu thô Brent cũng có thời điểm vượt mốc 119 USD/thùng, đây là mức cao nhất kể từ năm 2022 phản ánh mức độ nhạy cảm của thị trường năng lượng trước các biến động địa chính trị.
Ngành hàng không đối diện với áp lực chi phí
Nhiên liệu bay luôn là một trong những khoản chi phí lớn nhất của các hãng hàng không. Theo dữ liệu ngành, nhiên liệu thường chiếm khoảng 30% tổng chi phí vận hành của một hãng bay.
Khi giá nhiên liệu tăng đột biến, chi phí khai thác chuyến bay cũng tăng theo, buộc nhiều hãng hàng không phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh. Trên thực tế, nhiều hãng bay quốc tế đã bắt đầu tăng giá vé hoặc áp dụng phụ phí nhiên liệu để bù đắp chi phí.
Theo Reuters, các hãng hàng không tại châu Á và châu Âu như Qantas, SAS hay Air New Zealand đã tăng giá vé sau khi giá nhiên liệu tăng mạnh. Một số hãng khác cũng áp dụng phụ phí nhiên liệu đối với cả các chuyến bay nội địa và quốc tế nhằm giảm áp lực chi phí.
Bên cạnh chi phí nhiên liệu, việc đóng cửa hoặc hạn chế không phận tại một số quốc gia Trung Đông cũng khiến nhiều chuyến bay phải thay đổi lộ trình. Những chuyến bay dài hơn đồng nghĩa với việc tiêu tốn thêm nhiên liệu, làm chi phí vận hành tiếp tục tăng.
Các chuyên gia ngành hàng không cảnh báo rằng nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, giá vé máy bay quốc tế, đặc biệt là các tuyến bay đường dài có thể tiếp tục tăng trong những tháng tới.
Hàng không Việt Nam chịu tác động trực tiếp từ biến động giá nhiên liệu
Tại Việt Nam, những biến động của thị trường năng lượng toàn cầu cũng đang tạo ra áp lực đáng kể đối với ngành hàng không. Theo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam, giá nhiên liệu Jet A-1 đã tăng gấp ba lần kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2/2026.
Sự gia tăng này khiến chi phí vận hành của các hãng hàng không trong nước tăng khoảng 60-70%, do nhiên liệu vốn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí khai thác chuyến bay.
Ngoài ra, Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung nhiên liệu hàng không nhập khẩu. Khoảng 70% nhu cầu nhiên liệu bay trong nước được nhập từ các thị trường như Thái Lan và Trung Quốc. Khi nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn, nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu và chi phí nhập khẩu tăng cao là điều khó tránh khỏi.
Các nhà cung cấp nhiên liệu cho biết nguồn cung hiện tại chỉ đủ đáp ứng nhu cầu của các hãng bay đến hết tháng 3/2026 theo các hợp đồng đã ký, trong khi thị trường vẫn đang theo dõi sát diễn biến xung đột để đánh giá rủi ro tiếp theo.
Kịch bản nào cho ngành hàng không nếu chi phí nhiên liệu tiếp tục tăng cao?
Nếu giá nhiên liệu bay tiếp tục leo thang, ngành hàng không nhiều khả năng sẽ bước vào giai đoạn tái cấu trúc chi phí và mạng bay. Theo các phân tích thị trường được Reuters trích dẫn, khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh, các hãng hàng không thường ưu tiên duy trì những đường bay có hệ số lấp đầy cao và tạm thời thu hẹp các tuyến bay kém hiệu quả để kiểm soát chi phí.
Điều này có thể dẫn đến sự điều chỉnh trong mạng lưới hàng không toàn cầu, khi các hãng bay tập trung nhiều hơn vào các trung tâm trung chuyển lớn và những thị trường có nhu cầu ổn định. Với các đường bay dài vốn tiêu tốn nhiều nhiên liệu, áp lực chi phí sẽ càng rõ rệt nếu giá dầu duy trì ở mức cao.
Trong bối cảnh đó, giới chuyên gia nhận định ngành hàng không có thể phải bước vào một chu kỳ điều chỉnh mới, nơi hiệu quả khai thác và khả năng kiểm soát chi phí sẽ trở thành yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của mỗi hãng bay.
CÓ THỂ BẠN SẼ THÍCH
