Con đường “hải vị” Hong Kong
Giữa nhịp phố Tây Hong Kong, Dried Seafood Street là lát cắt rất đời: bào ngư khô, sò điệp khô, cá muối… và nghi thức chọn mua chậm rãi như một kiểu “thiền” của vị giác.
Có những thành phố được nhớ bằng skyline. Có những thành phố được nhớ bằng tiếng bước chân trên vỉa hè. Và cũng có những thành phố… được nhớ bằng mùi.
Với tôi, Hong Kong thuộc nhóm thứ ba, ít nhất là trong một buổi sáng đi lạc vào con đường “hải vị” – thứ mùi biển mằn mặn, hơi nồng, đôi khi gắt lên như một dấu chấm than. Bạn không đến đây để “shopping cho vui”. Bạn đến để ngửi, nhìn, và chạm vào một lát cắt rất đời của thành phố.
Người địa phương gọi nơi này là Dried Seafood Street – cụm phố chuyên các loại hải sản khô và thực phẩm “tẩm bổ” theo bếp Hoa truyền thống. Dải phố nổi tiếng nhất nằm quanh Des Voeux Road West, lan sang Wing Lok Street và Bonham Strand West. Đây là một “cluster” đã được các kênh du lịch chính thống giới thiệu như khu phố chuyên đồ khô cho tiệc tùng và đồ ăn dưỡng sinh.
1) Bước vào “mùi”: khi con phố mở cửa bằng khứu giác
Bạn vừa rẽ vào đoạn phố, mùi đã đến trước mắt. Mùi bào ngư khô. Mùi cá muối. Mùi mực khô. Mùi tôm khô. Mùi nấm, thảo mộc, và thứ hương “biển sâu” khó gọi tên. Nó không giống mùi của một chợ hải sản tươi. Nó đậm hơn, khô hơn, có hậu vị của thời gian. Ở đây, thời gian là một gia vị. Thời gian làm thịt biển săn lại. Thời gian gom vị ngọt thành một điểm tập trung. Và thời gian cũng là lý do người ta sẵn sàng đứng lại, cân nhắc, rồi quyết định rất chậm.
Đi giữa những biển hiệu chữ Hán cũ kỹ, bạn sẽ thấy hàng hóa được bày trong khay, trong hũ thủy tinh, trong những túi giấy nâu. Đơn giản. Mộc mạc. Nhưng “có lực”. Như thể mỗi món đều mang theo một lời hứa: vị ngọt hậu, và một kiểu “tẩm bổ” đúng nghĩa theo quan niệm ẩm thực Hoa.
Ở nhiều cửa hàng, bạn có thể bắt gặp cảnh những rổ tre để hàng khô phơi, tạo nên một “khung cảnh rất Hong Kong”: thực dụng, thẳng thắn, và không cố làm duyên. Một số bài viết du lịch mô tả rất đúng: vào ngày nắng, cả đoạn phố có thể “lên mùi” rõ rệt vì hàng được đưa ra ngoài để hong.
2) Không chỉ là mua bán: đây là một nghi thức
Điều khiến con đường này đáng nhớ không chỉ là hàng hóa. Mà là cách người ta chọn. Người bán cân đong chậm rãi. Họ nói về size. Về độ khô. Về cách ngâm. Về cách nấu. Khách quen thì cúi sát để ngửi. Đôi khi họ không nói nhiều. Nhưng động tác rất rõ: nhấc lên, nhìn sợi thịt, nhìn màu, nghe mùi, rồi đặt xuống.
Có một nhịp sống khác xuất hiện ở đây. Nhịp của “chọn kỹ”. Nhịp của “ăn là chuyện nghiêm túc”. Nhịp của những căn bếp mà mỗi món khô là một nguyên liệu nền, để nồi canh có chiều sâu, để món xào có điểm nhấn, để bữa cơm có phần “trang trọng” hơn ngày thường.
Và bạn sẽ hiểu vì sao đây không phải con phố để “ghé nhanh”. Bạn cần thời gian. Bạn cần một vòng dạo trước khi mua. Cần nhìn vài cửa hàng. Cần hỏi kỹ cách bảo quản. Nếu mang về làm quà hay để hành lý, nên ưu tiên cửa hàng đóng gói kín. Đây là quy tắc nhỏ nhưng cứu bạn khỏi một chuyến bay “ám mùi biển” ngoài ý muốn.
3) Những món “hải vị”: bào ngư khô, conpoy, cá muối… và cả ký ức bếp Hoa
Nếu phải chọn một từ để mô tả thế giới ở đây, tôi sẽ chọn “đậm”. Đậm về mùi. Đậm về vị. Đậm về văn hóa. Người ta bán bào ngư khô, hải sâm, bong bóng cá (fish maw), tôm khô, mực khô, cá muối, nấm, thảo mộc… Tất cả đều là những nguyên liệu quen thuộc trong bếp Hoa truyền thống, đặc biệt trong các bữa tiệc và các món canh “bồi bổ”.
Trong các món đó, có một cái tên mà dân bếp hay nhắc: conpoy – sò điệp khô. Nó không ồn ào. Nhưng ai đã từng nấu cháo, nấu canh, hay làm sốt với conpoy sẽ hiểu “mùi biển sâu” của nó tạo ra khác biệt. Một số mô tả sản phẩm conpoy nhấn vào hương thơm đậm do chất lượng sò và quá trình sấy/pha khô.
Bạn không nhất thiết phải mua những thứ “đắt đỏ”. Điểm hay của con đường này, với người mê khám phá, là nó cho bạn nhìn thấy cấu trúc của ẩm thực địa phương. Bạn có thể nhận ra: trong một thành phố hiện đại đến mức ánh đèn neon dường như không ngủ, vẫn có những căn bếp cần mùi của đồ khô để “đủ vị”.
4) Một câu chuyện lâu đời ở phía Tây đảo Hong Kong
Cụm phố “hải vị” không tự nhiên mà thành. Theo giới thiệu du lịch của Hong Kong, khu vực Sai Ying Pun từ lâu nổi tiếng là trung tâm buôn bán cá muối và hải vị khô. Đặc biệt là đoạn Des Voeux Road West.
Một nguồn thông tin di sản/địa điểm cũng ghi rõ: phần Des Voeux Road West giữa Queen Street và Centre Street được gọi là Dried Seafood Street nhờ cụm cửa hàng hải sản khô; và các tuyến lân cận như Bonham Strand West, Wing Lok Street được biết đến với các cửa hàng nhân sâm – tổ yến (ginseng & bird’s nest).
Tôi thích cách các tư liệu lịch sử kể về quá khứ của con phố: từng có giai đoạn khu vực quanh Des Voeux Road West gắn với “cá muối” như một danh xưng, rồi theo thời gian, khi thành phố giàu lên và khẩu vị thay đổi, khu phố ấy chuyển mình thành nơi tập trung “hải vị” và các nguyên liệu khô cao cấp hơn.
Bạn sẽ thấy cái hay của Hong Kong ở đây: nó không xóa sạch quá khứ. Nó để quá khứ sống tiếp, nhưng đổi hình dạng. Những gì từng là đồ ăn phổ biến của một thời khó khăn có thể trở thành “đặc sản” của bữa tiệc. Những gì từng là cách bảo quản để tồn tại có thể trở thành nghệ thuật tạo vị.
5) Đi thế nào để “đi đúng” và không lạc nhịp
Bạn có thể đến cụm phố này khá dễ, vì nó nằm trong khu vực Sheung Wan/Sai Ying Pun trên đảo Hong Kong – nơi giao thông công cộng rất thuận tiện. Một số hướng dẫn điểm đến gợi ý đi từ Sheung Wan MTR (ví dụ Exit A2). Nhưng “đi đúng” không chỉ là đến đúng địa chỉ. Mà là vào đúng nhịp. Hãy đi một vòng trước khi mua. Để mắt quen với chủng loại, cách bày, cách ghi giá, cách đóng gói. Hỏi kỹ cách ngâm và cách dùng. Đồ khô có “luật” của nó. Có món cần ngâm lâu, có món chỉ cần tráng. Có món hợp nấu canh, có món hợp làm sốt. Ưu tiên đóng gói kín nếu bạn mang lên máy bay. Đây là mẹo thực dụng nhất, vì mùi đồ khô rất “bền”. Đừng cố mua vì FOMO. Bạn đến đây để trải nghiệm. Mua một món vừa túi, đúng nhu cầu, sẽ vui hơn mua nhiều mà không biết dùng.
Nếu bạn chỉ muốn “nghe” con phố kể chuyện, hãy đứng lại vài phút. Nhìn cách người bán cầm chiếc cân. Nhìn cách khách quen ngửi. Nhìn cách túi giấy nâu được gấp miệng, dán băng keo. Những chi tiết đó, kỳ lạ thay, lại cho bạn cảm giác an tâm. Vì chúng nói rằng: ở một nơi sống nhanh như Hong Kong, vẫn có những công việc buộc con người phải chậm.
6) Mang về không chỉ là quà, mà là một “mùi vị Hong Kong”
Tôi từng nghĩ quà du lịch là thứ phải “đẹp”. Phải “dễ tặng”. Phải “an toàn”. Nhưng con đường “hải vị” nhắc tôi rằng có một kiểu quà khác: quà của trải nghiệm. Bạn mang về một gói tôm khô. Một chút conpoy. Một ít nấm. Và kèm theo đó là câu chuyện buổi sáng bạn đã đi giữa mùi biển của thành phố. Điều hay là, thứ bạn mang về không chỉ nằm trong vali. Nó nằm trong ký ức khứu giác. Bạn mở túi ra ở nhà, mùi bật lên. Và Hong Kong, bằng cách nào đó, trở lại rất nhanh.
Không phải Hong Kong của luxury mall. Không phải Hong Kong của những quán bar trên tầng cao. Mà là Hong Kong của bếp. Của gia đình. Của bữa ăn. Của một thành phố từng sống nhờ biển, và vẫn lưu giữ biển trong những món khô nhỏ bé.
Nếu bạn thích những trải nghiệm sâu sắc, độc bản, ít “check-in” nhưng nhiều “cảm”, hãy thử dành một buổi cho con đường này. Đi chậm. Ngửi kỹ. Nhìn lâu. Rồi bạn sẽ thấy: có những nơi không cần đẹp để đáng nhớ. Chỉ cần thật.
CÓ THỂ BẠN SẼ THÍCH
