Từ bữa ăn dân dã đến ly cà phê tinh tế ở Buôn Mê
Một phóng sự vị giác ở Buôn Mê Thuột: bữa ăn Ê-đê trong nhà dài, những quán cà phê kể chuyện hạt, tô bún đỏ rực màu phố núi và vỉa hè ăn ốc rộn ràng.
Đặt chân đến Buôn Mê Thuột, người ta thường nghĩ ngay đến những đồi cà phê bạt ngàn và hương thơm nồng nàn lan tỏa khắp cao nguyên. Nhưng để thật sự hiểu thành phố này, chỉ nhâm nhi cà phê thôi là chưa đủ. Buôn Mê Thuột còn là nơi mà văn hóa bản địa hòa quyện trong từng món ăn dân dã, nơi câu chuyện về cà phê được kể theo bằng hơi thở của thời đại, và nơi một quán ăn vặt nhỏ trên phố cũng có thể làm nên ký ức khó quên cho du khách.
Trong chuyến đi lần này, chúng mình may mắn được một người bạn bản địa giới thiệu những hàng quán, những món must-try được người dân địa phương yêu thích để “nhâm nhi” hương vị của Buôn Mê.
Bước vào không gian Ê-đê qua từng món ăn
Chúng mình khởi đầu hành trình vị giác với một bàn tiệc thịnh soạn ở Arul House vào một tối mát trời. Arul House là không gian nhà hàng, phục vụ những món ăn đặc trưng của dân tộc Ê-đê như cá rô nướng lá rừng cuốn lá sung, heo đồng bào xiên que, tép rang khế, gà đồi nướng.
Tại đây, chúng mình được Sruk Y Sol - một người bạn gắn bó với nhà hàng, giới thiệu về món canh bột lá Yao (djam kpung eyao) truyền thống của dân tộc Ê-đê với màu xanh nhạt và vị ngọt bùi.
Lá yao là một loại lá rừng có vị ngọt, mùi thơm, hình dáng giống lá trầu không. Đây là nguyên liệu quan trọng, tạo hương thơm và vị ngọt đặc trưng cho món canh, thường đi kèm với các nguyên liệu như bột gạo, thịt, đu đủ xanh, cà đắng, lõi chuối, và các gia vị khác để tạo nên món ăn đậm đà hương vị.
Nằm ngay cạnh nhà hàng, Arul Café là không gian để du khách dừng chân thưởng thức ly cà phê đậm vị giữa kiến trúc nhà sàn truyền thống của người Ê-đê. Trước khi vào bên trong, chúng mình phải bước lên một chiếc cầu thang đặc trưng.
Bậc thang nhà sàn của người Ê-đê có cầu thang cái và cầu thang đực, với số bậc lẻ (5-7 bậc) tượng trưng cho sự sinh sôi. Cầu thang cái thường là cầu thang dẹt, có khắc hình ảnh vầng trăng khuyết và đôi bầu vú tượng trưng cho chế độ mẫu hệ, trong khi cầu thang đực thường là một thanh gỗ đơn giản hơn.
Chúng mình ngồi ở đó cùng những người con của Buôn Mê, nghe gió vờn qua lá, nắng rung rinh trên những khóm hoa lan ý, nghe những câu chuyện về văn hoá Ê-đê và cảm thấy như sức sống của cả cộng đồng mở ra trong tâm trí.
Khám phá “linh hồn” của cà phê tại Soul Coffee
Buôn Mê Thuột có hàng trăm quán cà phê, nhưng chỉ ở Soul, chúng mình mới được nghe kể về cuộc đời của cây cà phê tại mỗi vùng đất nơi chúng sinh trưởng. Không gian của Soul được thiết kế theo phong cách contemporary hiện đại, tinh tế, nhưng đằng sau đó là cả một “thư viện cà phê” sống động.
Từ Arabica, Robusta cho tới specialty, từ những hạt cà phê do người nông dân địa phương trồng cho đến loại hạt danh tiếng trên thế giới… Soul đều dành góc riêng để giới thiệu tỉ mỉ, như thể đưa những khách hàng như chúng mình, bước vào từng giai đoạn, từng vùng đất trong hành trình tìm hiểu về “linh hồn” của những ly cà phê đang cầm trên tay.
Soul Coffee cũng là quán sở hữu nhiều giải thưởng danh giá trong lĩnh vực rang xay, trở thành địa chỉ uy tín cho những ai muốn thưởng thức cà phê một cách nghiêm túc. Dù là một ly coldbrew mát lạnh hay những bình pour cà phê từ Cầu Đất (Đà Lạt) đến Ethiopia, dù là hương cà phê rang thơm lừng hay vị đắng nhẹ, chua dịu, tất cả đều được giữ trọn trong ký ức của chúng mình vào ngày hôm ấy.
Tô bún đỏ rực sắc màu giữa phố núi
Đến Buôn Mê Thuột mà không ghé một tô bún đỏ nóng hổi thì như đi chợ mà quên mua cà, thiếu đi một nốt tròn trịa trong hành trình. Chúng mình ghé quán bún đỏ Thu trên đường Lê Hồng Phong vào giờ cao điểm, tiếng trò chuyện, gọi món rộn ràng một góc đường, tuy ồn ào nhưng dân dã, ấm áp. Điểm này dễ bắt gặp tại các quán bún truyền thống ở phố núi, nơi thức ăn là lý do chính để mọi người tụ lại, chứ không phải decor.
Chọn một buổi chiều tối mát, khi ngoài trời mưa lâm râm, chen vào một quán nhỏ như Thu, gọi tô bún đỏ, húp một miếng nước lèo được ninh ngọt từ xương và cua đồng, đánh nhẹ bằng dầu màu điều để có sắc đỏ đặc trưng, thêm chút tóp mỡ và hành phi giòn và chậm rãi cảm nhận vị ngọt, độ dai của bún và chút cay nồng của ớt xào, tiêu xanh - đó là cách nhanh nhất để mọi người hiểu vì sao bún đỏ lại thành đặc sản của nơi này.
Đĩa ốc ven đường - mảnh ghép sôi động của Buôn Mê
“Đến Buôn Mê đi ăn ốc?” - Mình đã từng nghĩ như vậy khi được người bạn ở Buôn giới thiệu quán ốc nằm ở số 78 Nguyễn Thị Minh Khai. Nhưng khi đến nơi, mình bất ngờ trước khung cảnh quán chật kín khách, từ thanh niên tụ tập bạn bè, gia đình đưa con nhỏ đi ăn, đến những cụ già thong thả thưởng thức.
Không cầu kỳ, quán giữ nguyên phong cách quen thuộc của những hàng ốc ven đường: bàn ghế nhựa thấp, đĩa xanh đỏ đầy màu sắc bày nem nướng nóng hổi, cay nồng; ốc bươu luộc đủ cỡ, ốc xào đậm vị; thêm ly nước sâm mát lạnh giải khát. Trên vỉa hè của góc ngã tư ấy, có người bán, người ăn, người trò chuyện râm ran, dân địa phương. Và những khách du lịch như tụi mình có lẽ là mảnh ghép cuối cùng để tạo nên bức tranh đường phố sôi động và đầy sức sống.
Bữa sáng giản dị ở quán bún 20 năm tuổi
Một buổi sáng ở Buôn Mê Thuột dường như thiếu hẳn một mảnh ghép nếu trên bàn không có tô bún nghi ngút khói. Nằm khiêm tốn tại số 53 Xô Viết Nghệ Tĩnh, quán ăn nhỏ đã gắn bó với phố núi hơn hai mươi năm, được người dân địa phương truyền tai như một địa chỉ quen thuộc. Chỉ với hai món chủ lực” bún riêu cua và bún thịt nướng, quán đủ sức níu bước thực khách, trong đó có cả người bạn bản xứ đã dẫn chúng mình ghé đến.
Không khí buổi sớm ở quán giản dị mà rộn ràng. Tiếng bát đũa lách cách xen lẫn giọng chào hỏi nhau thân mật, khói từ những vỉ thịt nướng tỏa hương thơm quyện vào làn gió se lạnh của cao nguyên. Tô bún nóng hổi, nước lèo thanh ngọt, điểm riêu cua béo ngậy, bên cạnh đó là vài lát thịt nướng vàng ruộm, tỏa hương thơm lừng ngay khi vừa dọn lên. Giá cả bình dân càng khiến bữa sáng ở quán trở nên thân thuộc, gọn ghẽ mà vẫn đủ đầy năng lượng để bắt đầu một ngày mới.
Ẩm thực và cà phê ở Buôn Mê Thuột không chỉ dừng lại ở việc ăn no hay uống ngon. Đó còn là sự giao thoa giữa văn hóa bản địa và nhịp sống hiện đại, là nơi một bữa ăn dân dã có thể mang lại niềm vui bất ngờ, và một ly cà phê có thể trở thành câu chuyện kéo dài vô tận. Và cũng chính từ những trải nghiệm này, thành phố cao nguyên hiện lên vừa quen, vừa lạ, để rồi mỗi bước chân dừng nhịp đều để lại một dư vị khó quên.
CÓ THỂ BẠN SẼ THÍCH
