Vị bánh in đậu xanh mùa Trung thu ở tiệm trà hơn hai thập kỷ
Bánh in đậu xanh, thức bánh mộc mạc của người Hoa, được một chủ tiệm trà tại TP.HCM làm bán mỗi dịp Trung thu suốt hơn 20 năm qua.
Từ chiếc khuôn nhỏ đến thức bánh trên mâm cúng
Trong những mùa Trung thu ở khu vực Chợ Lớn, bên cạnh những chiếc bánh nướng, bánh dẻo quen thuộc, bánh in là món bánh mang dáng vẻ mộc mạc hơn. Không có lớp vỏ vàng óng hay hoa văn cầu kỳ, bánh thường được ép trong khuôn để tạo hình, mặt bánh in nổi những họa tiết hoặc chữ mang ý nghĩa may mắn. Với cộng đồng người Hoa, loại bánh này không chỉ là món ăn dùng trong dịp lễ mà còn xuất hiện trong các nghi thức thờ cúng, như một phần của nếp nhà được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Tên gọi “bánh in” cũng gắn với chính cách tạo hình đặc trưng. Phần bột được chuẩn bị từ những nguyên liệu đã rang, xay và phối trộn, sau đó cho vào khuôn, nén chặt rồi lấy bánh ra. Những đường nét trên mặt khuôn vì thế được in lên bánh, tạo thành hình dáng đặc trưng mà người ăn có thể nhận ra ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Bánh in đậu xanh là một trong những phiên bản phổ biến. Thành phần chính là bột đậu xanh kết hợp với đường, tạo nên vị ngọt nhẹ và mùi thơm đặc trưng của đậu. So với nhiều loại bánh Trung thu hiện đại, bánh in có kết cấu khô, tơi và dễ vỡ hơn. Khi đưa vào miệng, bánh tan dần, để lại vị bùi của đậu xanh cùng chút ngọt dịu.


Cũng từ nền bột ấy, bánh in có thể được biến tấu với nhiều nguyên liệu khác như đậu phộng, dừa và mè đen. Mỗi nguyên liệu góp một sắc thái khác nhau, từ vị bùi của đậu phộng, độ thơm của mè đen đến vị ngọt và béo của dừa, tạo nên món bánh in thập cẩm bốn vị.
Trong đời sống người Hoa, bánh dùng cho các dịp lễ, cúng bái thường không đơn thuần được nhìn dưới góc độ ẩm thực. Hình dáng, màu sắc và tên gọi của bánh có thể mang những lời chúc về bình an, đoàn viên, may mắn. Với bánh in, hoa văn được tạo bằng khuôn trên mặt bánh thường là chữ Hán, các loài động vật mang ý nghĩa tốt lành trong văn hóa người Hoa như hồ điệp, cá chép, hoặc hình các loại hoa quả.


Hơn hai thập kỷ bên ấm trà và những mẻ bánh Trung thu
Hơn 20 năm nay, Tiệm trà Thắng Lợi vẫn bán các loại trà là chính, trong đó chủ yếu là trà móc câu ướp lài. Chị Loan, chủ tiệm, năm nay đã hơn 50 tuổi, cho biết bánh in chỉ là một phần nhỏ trong công việc kinh doanh của chị, nhưng cứ đến mùa Trung thu, căn bếp tại nhà lại có thêm một công việc quen thuộc.

Chị Loan kể ban đầu mình làm bánh in bán thêm cho vui, mỗi ngày khoảng hai, ba chục hộp, bán từ mùng 1 đến ngày 15 tháng 8 âm lịch. Không phải mặt hàng chính nên bánh được làm với số lượng vừa phải, chủ yếu dành cho khách quen và khách người Hoa. Những năm trước, cứ vào mùa Trung thu, bánh lại được bán lai rai cho những khách quen. Nhưng mùa Trung thu năm nay, mọi chuyện thay đổi khi tiệm của chị được chia sẻ trên mạng xã hội. Từ một món bánh chủ yếu được khách quen và người Hoa tìm mua, bánh in của tiệm được nhiều người biết đến, công việc buôn bán cũng nhanh hơn hẳn.


Ở Tiệm trà Thắng Lợi, bánh in đậu xanh được làm theo cách thủ công tại nhà. Cùng với bánh in đậu xanh truyền thống, tiệm còn có bánh in thập cẩm với bốn vị đậu xanh, đậu phộng, dừa và mè đen. Ngoài ra, vào dịp này còn có một loại bánh dùng để cúng ngày 15 âm lịch mang tên Hợp Gia Bình An, được tạo hình quả đào in nổi trên nền bánh trắng. Những chiếc bánh ấy không chỉ nằm trên khay bánh Trung thu mà còn hiện diện trong không gian thờ cúng của nhiều gia đình.

Hơn 20 năm bán trà, chị Loan vẫn giữ lại một góc nhỏ cho những chiếc bánh in. Từ vài chục hộp mỗi ngày dành cho khách quen đến những mẻ bánh được tìm mua nhanh hơn nhờ mạng xã hội, câu chuyện của Tiệm trà Thắng Lợi cho thấy đôi khi một món bánh cũ không cần thay đổi để được yêu thích trở lại. Chỉ cần có người tiếp tục làm, tiếp tục bán và kể cho nhiều người biết rằng mùa Trung thu ở một góc TP.HCM vẫn còn những chiếc bánh in mang hình dáng riêng.













